Waarom discipline niet werkt zonder compassie voor jezelf

Misschien komt dit je bekend voor: je stelt jezelf doelen, zet je schouders eronder en je moet het gewoon waarmaken. Discipline is je nieuwe beste vriend. Maar waarom loop je soms tóch vast? Waarom werkt die sterke drive op de lange termijn niet zoals je had gehoopt? Het antwoord dat je misschien niet zou verwachten: je mist zelfcompassie.

In deze blog ontdek je wat de wetenschap zegt over zelfcompassie en discipline, waarom alleen discipline tekortschiet en hoe je zelfcompassie praktisch kunt inzetten in jouw dagelijks leven.

Wat wordt met zelfcompassie bedoeld?

Zelfcompassie betekent: omgaan met jezelf zoals je met een goede vriendin zou doen. Het is het vermogen om mild naar jezelf te blijven wanneer iets niet lukt, in plaats van jezelf te bekritiseren of af te straffen. Volgens onderzoeker Dr. Kristin Neff, die dit begrip wereldwijd bekend maakte, bestaat zelfcompassie uit drie onderdelen:

1. Vriendelijkheid naar jezelf – begripvol zijn in plaats van hard en veroordelend.

2. Erkennen dat falen menselijk is – iedereen maakt fouten, het hoort bij groei.

3. Bewust aanwezig zijn bij je gevoelens – zonder erin te verdrinken of ze te negeren.

Zelfcompassie is geen excuus om alles maar los te laten, maar de basis van veerkracht. Je kunt alleen doorzetten als je jezelf onderweg niet saboteert.

Wat zegt onderzoek over zelfcompassie en zelfregulatie?

• Recent onderzoek toont aan dat zelfcompassie een belangrijke rol speelt bij het reguleren van gezond gedrag  (zoals voeding, beweging en stressregulatie) en het bereiken van doelen. Pubmed

• Zelfcompassie is positief gelinkt aan gezond eetgedrag en meer lichaamsbeweging. Biomed Central

• Wanneer je streng bent voor jezelf, verhoog je de kans op faalangst, verlies van motivatie en uiteindelijk opgeven. Uit onderzoek blijkt dat zelfcompassie bij terugval ervoor zorgt dat je de draad sneller weer oppakt. PubMed

Waarom alleen discipline vaak tekortschiet

1. Discipline zorgt voor controle, zelfcompassie zorgt voor vertrouwen

   Discipline is “Ik moet dit doen, koste wat het kost.”

   Zelfcompassie is “Ik bouw op mezelf, ook als het (weer) niet loopt zoals gepland.”

   Alleen discipline zorgt dus vaak voor stress, schuldgevoel en “moeten”, terwijl zelfcompassie zorgt voor meer veerkracht.

2. Terugval is onvermijdelijk – kritisch zijn maakt het erger

   Je eet een keer iets ongezonds of skipt een sportsessie. Zonder zelfcompassie ga je jezelf bekritiseren, wat je stresslevel verhoogt en je kans op succes belemmert. Met zelfcompassie kun je terugval zien als feedback in plaats van als falen.

3. Volhouden vraagt om langdurige motivatie

   Discipline kan je een tijdje vooruit helpen, maar zonder mild te zijn naar jezelf raak je voorraad al snel uitgeput. Zelfcompassie maakt het verschil tussen opgeven en volhouden.

4. Je nieuwe gewoonten worden je leefstijl, geen tijdelijk regime

   Het draait uiteindelijk om nieuwe routines die in jouw leven passen, niet om strenge regels. Discipline zonder zelfcompassie verandert je nieuwe gewoonten in een straf in plaats van brandstof.

Wat betekent dit voor jouw dagelijks leven?

• Stap 1: Ga van “moeten” naar “kiezen”

  Ga in plaats van: “Ik moet drie keer per week sporten” naar “Ik kies ervoor om drie keer per week te bewegen omdat ik me dan fitter voel – en als het een keer niet lukt, is dat oké en pak ik het weer op”.

• Stap 2: Bouw zelfcompassie in je routines

  Probeer bij een terugval te denken: “Dit hoort erbij, ik accepteer het en pak de draad weer op”. Herinner jezelf eraan dat je je best doet, ongeacht of alles “volgens plan” loopt.

• Stap 3: Pas het toe in je voedingspatroon

  Ga aan de slag met een nieuwe vaste gewoonte (discipline), zoals dagelijks groente bij de lunch. Wanneer je het een keer niet doet – bijvoorbeeld omdat je bij iemand anders luncht – ga je hier mild mee om in plaats van jezelf af te straffen: “oké, vandaag is het niet gelukt. Morgen doe ik het wel”. Zo bouw je nieuwe gewoonten in vanuit consistentie én compassie.

• Stap 4: Herstel en pak door

  Stel dat je een week hebt waarin weinig ging zoals gehoopt: je hebt stress, een druk schema, weinig bewogen, niet goed gegeten. Met alleen discipline denk je: “Ik faal, niks lukt me”. Met zelfcompassie zie je: “Ik heb een zware week gehad Ik geef mezelf even ruimte en kijk naar wat volgende week helpend zou zijn.” En dan pak je door.

Jouw actieplan voor deze week

1. Kies één gewoonte waar je al discipline bij gebruikt (bijvoorbeeld: gezonder ontbijten, meer vezels eten, vaker wandelen, eerder naar bed gaan).

2. Bedenk vooraf hoe je reageert als het mislukt. Stel een “zelfcompassie zin” op (zoals die in de alinea hierboven).

3. Schrijf elke week kort op hoe het is gegaan. Wat ging er goed? Wat voelde zwaar? Hoe reageerde ik op mezelf?

4. Herhaal deze gewoonte in de week erna, zodat je jezelf traint om op een andere manier naar de situatie te kijken.

Vind je het lastig om mild te zijn naar jezelf en zou je hier graag hulp bij willen? Meld je hier aan voor een van mijn coachtrajecten – ik help je graag.